Armiñongo Kristoa

Izanburua: Kristo Gurutziltzatua
Egilea: Francisco Antonio Ruiz Gijón
Kronologia: XVII. mendearen bigarren erdia
Materialak: Egurra taillatuta eta polikromatuta
Jatorria: San Andres parrokia. Armiñon (Araba)
Neurriak:: 78x34x18cm

Francisco Antonio Ruiz Gijón (1653-ca.1720) eskultore sevillarraren artelan hau Andaluziako barrokoaren adibide bikaina da, dramatismo bizi baten bidez ikuslea hunkitu eta debozioa piztu nahi baitzuen.

Kristoa hilda agertzen da, gorputza erorita, burua eskuineko aldera okertuta eta besoak “V” forman zabalik, garaiko dramatismo berezia agerian utziz. Aurpegiak, adierazpen zorrotzekoa, intentsitate dramatikoa indartzen du. Oinak bakoitza bere aldetik iltzatuta ointokian, eta haren azpian GIJON egilearen sinadura dago.
Gorputzak zenbait desproportzio anatomiko ditu, hala nola hanketako moztasun erlatiboa eta buru handi samarra. Elementu horiek ez dira deskuidu tekniko baten ondorio, proportzio klasikoa adierazgarritasun emozionalaren alde, barrokoaren sakrifikatzeko asmoaren ondorio. Purutasun-zapi hautsiak eta dinamikoak agerian uzten du eskuineko aldaka. Hasiera batean, kordoi postizoa izan behar zuen, gaur egun galdua.

Irudiak polikromia originala du, oso zaindua: gorputza estaltzen duen zapia, zuria da, ilea gaztaina-kolorea du. Azalaren zurbiltasuna, oinarri berdexka edo grisaxka baten gainean jarritako beilegien teknika baten bidez lortzen da. Horrek efektu zeharrargia ematen du, eta bizitzarik gabeko gorputz baten arintasuna iradokitzen du. Aurpegian, sentsazio hori areagotzen duten ukitu moreak nabari daitezke. Odola simulatzeko gorria ez da gehiegizkoa, bizkarreko zartaden markengatik izan ezik.

Irudia kolore beltzeko enbor-gurutze baten gainean iltzatuta dago, eta oinarri balaustratu baten gainean altxatzen da. Honek, berriz, triangelu-formako idulki dotore bat du oinarri, landare-motibo batekin apaindua: alderantzizko akantu-hostoen multzo bat, polikromatua, urre-koloreko tonuekin.

Nola iritsi zen artelan hau Armiñonera?

San Andresen parrokian eskultura horren presentzia, Bernardo Urbinaren edo haren iloba Fernando de Montoyaren esker azal daiteke, biak Armiñonen jatorria zuten. Bernardo, Sevillako Katedraleko kalonje izan zen, eta XVIII. mendearen bigarren hamarkadan Gasteizen bizi izan zen eta Armiñongo Sortzez Garbiaren Kaperako kapilau izan zen. Litekeena da irudi erlijioso hori Sevillatik ekartzea. Fernando de Montoya ere kalonje izan zen Sevillan. Andaluziako hiriburuarekiko lotura horiek azaltzen dute Sevillako estiloko obra bat nola heldu zen Arabako herri txiki honetara.